و روميه بالعرض ذكر شد . » - او پس از شمردن نام يك‌يك كتب منظوم و منثور نوائى اضافه مىكند : « چون ميخواست كه اين تأليف شامل لغات مشكلهء فارسى و عربى بعضى آنها باشد تا بر مطالعه‌كنندگان ابهامى باقى نمانده تمييزى هم در ميان هر سه لغت به عمل آمده باشد ، لهذا در آخر كتاب تذييلى قرار داده لغات فارسى و عربى دوازده جلد منظوم را كه اهمّ بود در ذيل آن اجمالا بحذف شواهد مذكور ساخت . » ظاهرا اين كتاب از زمان مزاولت با نادر شروع بتدوين مىشود و بسال 1173 هجرى قمرى خاتمه ميپذيرد - نسخ خطى آن نسبة زياد و اخيرا نيز در انگليس چاپ عكسى زيبايى خورده و با مقدمهء عالمانه‌اى عرضهء بازار شده است . 3 - مبانى اللغة : كتابى است در دستور زبان تركى . - ميرزا مهدى خان در مقدّمهء كتاب « سنگلاخ » ( صفحهء 4 نسخهء خطى كتابخانهء ملى ) مىگويد : « فراغى در تأليف خود نوشته كه چون الفاظ ترك از ميزان و مصدر عاريست بناى كتاب خود را بر استشهاد از شعر قدما گذاشتم اما قول او از روى تتبع و تحقيق نيست و بهيچوجه شايسته اذعان و تحقيق نه ، الحق ضوابط و قواعدى كه در لغت ترك معين و مقرر است نه در لغت فرس هست و نه در لسان عرب و تمام صيغ آن موافق است با ضابطهء علم ادب . از آنجا كه دانستن آنها بر طالبان لازم بود آن ضوابط و قواعد را در ضمن يك ترصيف و شش مبنى مرقوم و بشواهد و حجج مبرهن و معلوم ساخته آن را به مبانى اللغة موسوم نمود . » اين كتاب گرچه جزء كتاب سنگلاخ و در حقيقت فصلى از فصول آن بشمار مىآيد ولى از آنجا كه كتاب سنگلاخ مباشر بحث لغت و اين كتاب ببحث قواعد دستورى پرداخته و موضوع آن با لغت دو تا است ، لذا اين دو كتاب ، كه مبين دو موضوع عليحده‌اند ، بعنوان دو كتاب عليحده براى نويسنده ذكر شد . 4 - كتاب منشآت : اين كتاب كه حاوى نامه‌ها و مقاوله‌نامه‌ها و فتحنامه‌هايى است كه از زير قلم ميرزا مهديخان خارج شده است بهترين معرّف سبك نويسندگى اوست .